İş hukuku, iş alanındaki düzenlemeler ve pratikler, çalışma yaşamını daha adil ve düzenli hale getirmeyi amaçlar.
İşte iş hukukunun bazı önemli yönleri ve detayları:
1. İş Sözleşmeleri
İş sözleşmeleri, belirli veya belirsiz süreli olabilir. Belirli süreli sözleşmeler, genellikle belirli bir proje veya geçici iş ihtiyaçları için yapılır. Belirsiz süreli sözleşmeler ise sürekli iş ilişkilerinde kullanılır. İş sözleşmesi, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini, işin tanımını, ücreti, çalışma saatlerini ve diğer çalışma koşullarını içerir.
2. Ücretler
Ücretler, çalışanın aldığı maaşın yanı sıra, primler, ikramiyeler ve diğer mali hakları da içerebilir. Türkiye’de asgari ücret, her yıl hükümet tarafından belirlenir ve tüm işverenlerin bu miktarın altında ücret ödemesi yasaktır.
3. Çalışma Saatleri ve İzin Hakları
Türkiye’de haftalık çalışma süresi genellikle 45 saat olarak sınırlandırılmıştır. Çalışanların yıllık ücretli izin hakları, çalışma sürelerine ve kıdeme bağlı olarak değişiklik gösterir. Resmi tatiller ve özel durumlar için ek izinler de mevcuttur.
4. İş Sağlığı ve Güvenliği
İşverenler, iş yerinde sağlık ve güvenlik önlemleri almakla yükümlüdür. Bu, risk değerlendirmeleri yapmak, gerekli güvenlik ekipmanlarını sağlamak ve çalışanları iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirmek ve eğitmek anlamına gelir.
5. İşten Çıkarma Kuralları
İşten çıkarmalar, işveren tarafından yapılan fesih bildirimine dayanır. İşveren, fesih bildirimi yaparken işçiye belirli bir ihbar süresi vermek zorundadır. İhbar süresi, işçinin kıdemiyle doğru orantılı olarak artar. Ayrıca, işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerekebilir.
6. Toplu İş Sözleşmeleri ve Sendikal Haklar
İşçiler, işyerlerinde sendika kurabilir veya mevcut bir sendikaya üye olabilirler. Toplu iş sözleşmeleri, işveren ve işçilerin sendikaları arasında görüşülerek belirlenir ve bu sözleşmeler, ücretler, çalışma koşulları ve diğer meselelerde standartları belirler.
İş hukuku, hem işverenlerin hem de çalışanların korunmasına yönelik geniş bir yasal çerçeveye sahiptir ve bu çerçeve sürekli olarak güncellenir ve geliştirilir. Bu düzenlemeler, çalışma yaşamının adil ve düzenli olmasını sağlamakla birlikte, uygulamada karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik mekanizmalar da sunar.